Το άθλημα τού στίβου διαγράφει πορεία αρκετών χιλιάδων χρόνων, από τις εποχές πολύ πριν από τη γέννηση του Χριστού μέχρι τη σημερινή επαναστατική εξέλιξη της τεχνολογίας. Και πάντα υπάρχει το ίδιο έντονο ενδιαφέρον για τη στατιστική μελέτη τής καταγραφής των αποτελεσμάτων σε καθένα αγώνισμα ξεχωριστά, από την πιο μικρή έως την πιο μεγάλη διοργάνωση. Οι συγκρίσεις μπορεί να είναι λίγο «άδικες» για τις επιδόσεις σε χωμάτινα στάδια, σε σχέση με τις σημερινές επιδόσεις σε υπερσύγχρονους τάπητες, με τις συνθήκες προπόνησης να είναι και αυτές εντελώς διαφορετικές, όμως αυτό αποτελεί μέρος τής εξέλιξης τής ανθρώπινης ζωής, με το κάθε αύριο να είναι καλύτερο από το χθες…
Τη φετινή χρονιά συμπληρώνονται 130 χρόνια από την υλοποίηση του οράματος δύο σπουδαίων διανοούμενων τού 19ου αιώνα, τού Γάλλου βαρόνου Πιέρ ντε Κουμπερτάν και του Έλληνα λογοτέχνη Δημήτριου Βικέλα, που ήταν η αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων. Το 1894 ιδρύθηκε η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή, με πρώτο πρόεδρο τον Δημήτριο Βικέλα και τον Απρίλιο τού 1896 διεξήχθησαν στην Αθήνα οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες. Η τελετή έναρξης πραγματοποιήθηκε στο Καλλιμάρμαρο, το Παναθηναϊκό Στάδιο, στις 6 Απριλίου 1896, Δευτέρα τού Πάσχα για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς.
Το πιο σημαντικό, που μάς έδωσε την αφορμή να κάνουμε την έρευνα που σας παρουσιάζουμε, είναι ότι φέτος συμπληρώθηκαν ήδη 130 χρόνια από τους 1ους Παγκύπριους Αγώνες ή τα «Α΄ Κύπρια» όπως ονομάζονταν, τα οποία διεξήχθησαν στις 3 και 4 Φεβρουαρίου 1896 στο παραλιακό μέτωπο τής Λεμεσού, απέναντι από τον Δημόσιο Κήπο. Στην πορεία των πρώτων χρόνων μπορεί να μην έχουν αποθηκευτεί όλες οι επιδόσεις σε όλα τα αγωνίσματα, όμως αυτό το οποίο επεξεργαστήκαμε και θα σας παρουσιάσουμε, είναι τη σύγκριση των κορυφαίων επιδόσεων σε κάθε αγώνισμα, που ανήκει τώρα πια στα Ολυμπιακά, ανά αιώνα…
Δηλαδή, θα σας μεταφέρουμε τις κορυφαίες επιδόσεις που έχουν καταγραφεί στο τέλος τού 19ου αιώνα και ολόκληρο τον 20ό αιώνα, σε σύγκριση με αυτές που έχουν σημειωθεί στον 21ο αιώνα. Κι επειδή θέλουμε να έχουμε και μία πιο ξεκάθαρη εικόνα για το πού βρίσκεται αυτήν τη στιγμή ο κυπριακός στίβος, αναφερόμαστε ξεχωριστά στην τρίτη 10ετία τού 21ου αιώνα. Μελετώντας τούς πίνακες που θα σας παρουσιάσουμε θα αντιληφθείτε και εσείς καλύτερα τι εννοούμε, ευχόμενοι όπως οι αριθμοί, από το 2020 και μετά, να βελτιωθούν ακόμη περισσότερο.
Θα αρχίσουμε, λοιπόν, την παρουσίαση από την κατηγορία ανδρών, με την πρώτη σημαντική επισήμανση ότι από τα 20 ατομικά Ολυμπιακά αγωνίσματα που θα συγκρίνουμε (δεν βάλαμε τις σκυταλοδρομίες), οι 11 κορυφαίες επιδόσεις, που αποτελούν βέβαια και παγκύπρια ρεκόρ, καταγράφηκαν τον 20ό αιώνα και μόνο οι εννέα (9) στον 21ο!!! Το παλαιότερο υφιστάμενο παγκύπριο ρεκόρ ανδρών, ανήκει στον Σταύρο Τζιωρτζή, καθώς έτρεξε τα 400μ. με εμπόδια σε 49.66 το 1972, ενώ από το 1975 κρατά το ρεκόρ τού αείμνηστου Λουκά Λουκά στη σφαιροβολία με 19,84μ.
Πιο κάτω σάς παρουσιάζουμε συνοπτικά το πότε σημειώθηκαν τα υφιστάμενα παγκύπρια ρεκόρ ανδρών:
ΤΕΛΟΣ 19ου ΚΑΙ 20ός ΑΙΩΝΑ (01/01/1896 – 31/12/1999)
400μ. εμπόδια Σταύρος Τζιωρτζής 49.66 02/09/1972
Σφαιροβολία Λουκάς Λουκά 19,84μ. 09/04/1975
10.000μ. Μάριος Κασσιανίδης 28:26.87 19/06/1981
Μήκος Δημήτρης Αραούζος 7,86μ. 25/03/1982
5.000μ. Φίλιππος Φιλίππου 13:34.29 27/08/1983
3.000μ. στιπλ Φίλιππος Φιλίππου 8:24.01 15/09/1983
800μ. Σπύρος Σπύρου 1:47.17 15/09/1983
Μήκος Μιχάλης Ροδοσθένους 7,86μ. 24/05/1986
Τριπλούν Μάριος Χατζηανδρέου 17,13μ. 11/07/1991
100μ. Γιάννης Ζησιμίδης 10.11 25/05/1996
200μ. Πρόδρομος Κατσαντώνης 20.37 19/07/1998
400μ. Ευριπίδης Δημοσθένους 46.16 10/07/1999
21ος ΑΙΩΝΑΣ – ΑΡΧΕΣ (01/01/2000 – 31/12/2019)
Δέκαθλο Γιώργος Ανδρέου 7.802β. 12/08/2000
Ύψος Κυριάκος Ιωάννου 2,35μ. 29/08/2007
1.500μ. Αμίν Χαντίρι 3:39.50 03/06/2016
Επί κοντώ Νίκανδρος Στυλιανού 5,61μ. 25/02/2017
110μ. εμπόδια Μίλαν Τράικοβιτς 13.25 09/07/2017
Ακοντισμός Πάρις Μπατζάβαλης 77,65μ. 19/05/2019
Δισκοβολία Απόστολος Παρέλλης 66,32μ. 30/09/2019
21ος ΑΙΩΝΑΣ – ΠΡΟΣΦΑΤΑ (01/01/2020 – 31/03/2026)
Μαραθώνιος Αμίν Χαντίρι 2:10:20 19/02/2023
Σφυροβολία Ιωσήφ Κεσίδης 77,32μ. 27/02/2026
Με την πιο πάνω επεξήγηση σάς παρουσιάζουμε τις κορυφαίες επιδόσεις ανδρών ανά αιώνα, και μπορείτε να βγάλετε από μόνοι σας τα συμπεράσματά σας, για το εξαιρετικό παρελθόν και παρόν τού κυπριακού στίβου, με το μέλλον να προβλέπεται ευοίωνο, με την προσδοκία ότι κάποιοι νεαροί αθλητές θα στοχεύσουν στην κατάρριψη των ρεκόρ, ιδιαίτερα αυτών που κρατούν πολλά χρόνια.
* Η έρευνα έγινε την περίοδο από το 1896 έως τις 31 Μαρτίου 2026.
* Με μαύρα γράμματα τα υφιστάμενα παγκύπρια ρεκόρ σε κάθε αγώνισμα.
* Στη φωτογραφία οι κάτοχοι των παγκύπριων ρεκόρ ανδρών.
ΠΗΓΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: Worldathletics, opentrack, Αντώνη Δράκου: «Χρυσοί Παγκυπριονίκες 1896 – 1998», Αντώνη Δράκου «Ο στίβος τής Κύπρου».
ΟΙ ΚΟΡΥΦΑΙΕΣ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΑΝΔΡΩΝ ΑΝΑ ΑΙΩΝΑ
100Μ.
1896 – 1999 Γιάννης Ζησιμίδης 1996 10.11
2000 – 2019 Πρόδρομος Κατσαντώνης 2003 10.19
2020 – 2026 Σταύρος Αυγουστίνου 2024 10.51
200Μ.
1896 – 1999 Πρόδρομος Κατσαντώνης 1998 20.37
2000 – 2019 Άννινος Μαρκουλλίδης 2003 20.59
2020 – 2026 Σταύρος Αυγουστίνου 2024 21.15
400Μ.
1896 – 1999 Ευριπίδης Δημοσθένους 1999 46.16
2000 – 2019 Γεώργιος Αβραάμ 2013 46.83
2020 – 2026 Παΐσιος Δημητριάδης 2025 46.53
800Μ.
1896 – 1999 Σπύρος Σπύρου 1983 1:47.17
2000 – 2019 Χρίστος Δημητρίου 2018 1:47.19
2020 – 2026 Σταύρος Σπύρου 2021 1:47.57
1.500Μ.
1896 – 1999 Σπύρος Σπύρου 1989 3:39.76
2000 – 2019 Αμίν Χαντίρι 2016 3:39.50
2020 – 2026 Αμίν Χαντίρι 2021 3:41.25
5.000Μ.
1896 – 1999 Φίλιππος Φιλίππου 1983 13:34.29
2000 – 2019 Αμίν Χαντίρι 2017 14:12.89
2020 – 2026 Αμίν Χαντίρι 2023 13:54.71
10.000Μ.
1896 – 1999 Μάριος Κασιανίδης 1981 28:26.87
2000 – 2019 Νικόλας Φράγκου 2019 30:09.68
2020 – 2026 Αμίν Χαντίρι 2022 30:38.5 χ
ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ
1896 – 1999 Μάριος Κασιανίδης 1982 2:19:51
2000 – 2019 Ρένος Θεοδώρου 2003 2:25:33
2020 – 2025 Αμίν Χαντίρι 2023 2:10:20
110Μ. ΕΜΠΟΔΙΑ
1896 – 1999 Πέτρος Ευριπίδου 1979 13.92
Πρόδρομος Κατσαντώνης 1995 13.92
2000 – 2019 Μίλαν Τράικοβιτς 2017 13.25
2020 – 2026 Μίλαν Τράικοβιτς 2023 13.28
400Μ. ΕΜΠΟΔΙΑ
1896 – 1999 Σταύρος Τζιωρτζής 1972 49.66
2000 – 2019 Κώστας Ποχάνης 2001 49.95
2020 – 2026 Αναστάσιος Βασιλείου 2025 52.51
3.000Μ. ΣΤΙΠΛ
1896 – 1999 Φίλιππος Φιλίππου 1983 8:24.01
2000 – 2019 Παναγιώτης Κυπριανού 2003 8:49.04
2020 – 2026 Νικόλας Φράγκου 2022 9:02.63
ΥΨΟΣ
1896 – 1999 Νεόφυτος Καλογήρου 1996 2,21μ.
2000 – 2019 Κυριάκος Ιωάννου 2007 2,35μ.
2020 – 2026 Βασίλης Κωνσταντίνου 2021 2,24μ.
ΕΠΙ ΚΟΝΤΩ
1896 – 1999 Φώτης Στεφανή 1994 5,40μ.
2000 – 2019 Νίκανδρος Στυλιανού (i) 2017 5,61μ.
2020 – 2026 Νίκανδρος Στυλιανού (i) 2020 5,42μ.
ΜΗΚΟΣ
1896 – 1999 Δημήτρης Αραούζος 1982 7,86μ.
Μιχάλης Ροδοσθένους 1986 7,86μ.
2000 – 2019 Ρένος Κολοκοτρώνης 2000 7,70μ.
2020 – 2026 Ανδρέας Μαχαλλεκίδης 2025 7,69μ.
ΤΡΙΠΛΟΥΝ
1896 – 1999 Μάριος Χατζηανδρέου 1991 17,13μ.
2000 – 2019 Ζαχαρίας Άρνος 2012 16,72μ.
2020 – 2026 Αντρανίκ Σαρκίς Αστζιάν (i) 2026 16,06μ.
ΣΦΑΙΡΟΒΟΛΙΑ
1896 – 1999 Λουκάς Λουκά 1975 19,84μ.
2000 – 2019 Γιώργος Αρέστης (i) 2009 19,43μ.
2020 – 2026 Πέτρος Μιχαηλίδης (i) 2026 19,49μ.
ΔΙΣΚΟΒΟΛΙΑ
1896 – 1999 Δημήτρης Τούμπας 1998 55,70μ.
2000 – 2019 Απόστολος Παρέλλης 2019 66,32μ.
2020 – 2026 Απόστολος Παρέλλης 2022 65,54μ.
ΣΦΥΡΟΒΟΛΙΑ
1896 – 1999 Ορέστης Ρωσσίδης 1984 61,64μ.
2000 – 2019 Κωνσταντίνος Σταθελάκος 2015 75,32μ.
2020 – 2026 Ιωσήφ Κεσίδης 2026 77,32μ.
ΑΚΟΝΤΙΣΜΟΣ
1896 – 1999 Χριστάκης Τελώνης 1989 71,48μ.
2000 – 2019 Παρασκευάς Μπατζάβαλης 2019 77,65μ.
2020 – 2026 Ελευθέριος Κοντονικόλας 2022 76,39μ.
Παλαιό ακόντιο (έως 31/03/1986)
Χριστάκης Τελώνης 1980 77,08μ.
ΔΕΚΑΘΛΟ
1896 – 1999 Γιώργος Ανδρέου 1999 7.714β.
2000 – 2019 Γιώργος Ανδρέου 2000 7.802β.
2020 – 2026 Έλβις Κριούκοφ 2023 7.678β.
(i): indoor – κλειστός στίβος, χ: χρονόμετρο χειρός
